Hòn Phụ bị sụp đổ. Trong những quyết tâm khôi phục nó bằng mọi giá của rất, rất nhiều người, tôi chỉ nghe một ý kiến, có lẽ là duy nhất, của ông GĐ Sở Du lịch Kiên Giang. Ông này muốn cứ để nguyên hiện trạng như thế vì đây là hiện tượng bình thường của tự nhiên. >> Hòn Phụ Tử ngã sụp!
>> Thắng cảnh thiên nhiên không thể trở thành nhân tạo
Tôi cho rằng đây là một ý kiến hợp lý và nghiêm túc, chứ không phải cố ý nói khác người. Hòn Phụ bị đổ là một điều đáng tiếc, không ai muốn thế. Tuy nhiên, khác với nàng Tô Thị của Lạng Sơn (bị đổ do khai thác đá), hòn Phụ đổ là kết quả của một quá trình vận động bình thường của thiên nhiên, khó có thể cưỡng lại. Suy nghĩ sâu xa một chút, ta sẽ thấy rằng hòn Phụ còn, thì là một kỳ quan của tự nhiên, hòn Phụ mất (một phần) thì chính phần đổ vỡ ấy lại là một chứng tích cho quá trình kiến tạo địa chất.
Kiến thức địa lý căn bản của nhà trường cũng giúp tôi hiểu rằng, đây là hiện tượng "caxtơ hóa" lý thú: Những mỏm núi đá vôi nhọn hoắt, bị phong hóa hàng triệu năm, rồi bất ngờ sụp đổ vung vãi thành những "cánh đồng caxtơ" mà ta có thể bắt gặp ở đâu đó trên các cao nguyên đá vôi, và thậm chí cả ở ngoài Vịnh Hạ Long.
Chúng ta đừng tư duy về quá trình sụp đổ trên là một sự xuống cấp, bị hủy hoại; trái lại, Vịnh Hạ Long được công nhận là di sản thế giới lần thứ hai chính vì những giá trị nổi bật về mặt địa mạo, địa chất: ghi dấu ấn của quá trình kiến tạo hàng triệu triệu năm! Rõ ràng đây cũng là một dạng giá trị của di sản được đánh giá rất cao.
Trở lại với hòn Phụ Tử, dù bị sụp đổ, nhưng nếu để nguyên trạng, chúng ta vẫn có thể giới thiệu với du khách rằng, đã có một kỳ quan đẹp và có ý nghĩa như thế này (đưa ảnh cũ cho họ xem), nhưng do quá trình "caxtơ hóa" rất đặc biệt mà trong khoảnh khắc (ngày... tháng... năm) nó đã đổ xuống như các bạn nhìn thấy. Và các bạn có thể mang các cháu nhỏ đến đây để dùng "giáo cụ trực quan" này giảng cho chúng bài học về một hiện tượng địa chất lý thú!
Tư duy về di sản thiên nhiên dưới góc độ của thiên nhiên (chứ không áp đặt lối tư duy về di sản văn hóa) thì chúng ta hoàn toàn không mất tiền tôn tạo (để làm nên một thứ phi tự nhiên). Đó là chưa kể đến logic: những cái đẹp do tự nhiên tạo ra (như gỗ lũa) thì phải để rất tự nhiên, tối kỵ sự can thiệp cố ý của con người.
Còn nếu làm như nàng Tô Thị mới, thì thú thực tôi cũng đi Lạng Sơn vài lần, lần nào muốn đến xem, người ta can và bảo đấy chỉ là "biểu tượng lòng chung thủy ngụy tạo". Rồi họ cứ nhắc đi nhắc lại câu chuyện cũ chẳng hay ho gì: "Đồng Đăng có phồ Kỳ Lừa/ Có nàng Tô Thị nó vừa nung vôi". Nên tôi mới có cảm giác là nàng Tô Thị mới... hóa ra là biểu tượng cho sự thiếu trách nhiệm với di sản!.
Nguồn: NGUYỄN ÂU PHI
Thể thao Văn hóa